Księgi wieczyste - ustrój

Księgi wieczyste jest to spis dostępny publicznie, przedstawiający status prawny nieruchomości. Pozwala bez żadnych wątpliwości zbadać, kto i jakie ma prawa do danej nieruchomości. Prowadzenie ksiąg wieczystych funkcjonuje w wielu systemach prawnych w Europie, choć oczywiście rozwiązania prawne są różne w różnych krajach. Od prawie trzydziestu lat księgi wieczyste prowadzą wydział ksiąg wieczystych w sądzie rejonowym według lokalizacji nieruchomości. Księga wieczysta prowadzi się dla nieruchomości, a nie dla ludzi, czyli jedna osoba może być wskazana jako właściciel w wielu księgach wieczystych, za to to samo prawo własności winno być wykazane w tylko w jednej księdze wieczystej.

Prowadzeniem ksiąg wieczystych rządzi szereg zasad. Najważniejsze z nich to: jawność formalna mówiąca, że każdy ma prawo w obecności pracownika sądu zapoznać się z treścią księgi wieczystej. Nie można zasłaniać się brakiem znajomości treści w księdze wieczystej. Z kolei domniemanie zgodności ze stanem prawnym sygnalizuje, że domniemywa się, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest zgodny z rzeczywistością. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych oznacza, że w razie rozbieżności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść Kupującego na podstawie wpisu. Na koniec - pierwszeństwo praw wpisanych oznacza, że ograniczone prawa rzeczowe wpisane do ksiąg wieczystych mają pierwszeństwo przed takimi prawami nie wpisanymi do księgi.